Vẻ đẹp của những loài bướm quý hiếm Việt Nam qua tem bưu chính

Ngày 20/11/2026, Bộ Khoa học và Công nghệ phát hành bộ tem bưu chính “Bướm” gồm 04 mẫu tem và 01 blốc, giới thiệu năm loài bướm quý hiếm thuộc họ Bướm phượng (Papilionidae) tại Việt Nam. Bằng ngôn ngữ hội họa tinh tế, bộ tem không chỉ khắc họa vẻ đẹp kỳ thú của thế giới tự nhiên mà còn gửi gắm thông điệp về bảo vệ môi trường sống, gìn giữ đa dạng sinh học và trân trọng những giá trị quý báu của thiên nhiên.

Bộ tem bưu chính “Bướm” giới thiệu năm loài bướm quý hiếm thuộc họ Bướm phượng tại Việt Nam

Việt Nam là một trong những quốc gia có tính đa dạng sinh học cao, sở hữu hệ động, thực vật phong phú với nhiều loài có giá trị khoa học và bảo tồn. Trong đó, bướm là nhóm côn trùng tiêu biểu với hơn 1.000 loài đã được ghi nhận, tạo nên những sắc màu độc đáo cho bức tranh thiên nhiên Việt Nam.

Thuộc bộ Cánh vảy (Lepidoptera), bướm sở hữu hai đôi cánh được bao phủ bởi những lớp vảy nhỏ, tạo nên màu sắc và hoa văn đa dạng. Trải qua vòng đời gồm bốn giai đoạn: trứng, sâu non, nhộng và trưởng thành, mỗi loài bướm đều có những đặc điểm sinh học riêng, gắn bó mật thiết với các loài thực vật và môi trường sống tự nhiên.

Không chỉ làm đẹp cho thiên nhiên, bướm còn giữ vai trò quan trọng trong quá trình thụ phấn của thực vật, đồng thời là sinh vật chỉ thị phản ánh chất lượng môi trường sống. Tuy nhiên, trước tác động của tình trạng suy giảm diện tích rừng, thu hẹp sinh cảnh tự nhiên và nạn săn bắt, buôn bán trái phép, nhiều loài bướm quý hiếm tại Việt Nam đang đứng trước nguy cơ suy giảm quần thể, đòi hỏi sự quan tâm và những giải pháp bảo tồn phù hợp.

Tiếp nối mạch đề tài về thiên nhiên và đa dạng sinh học từng được giới thiệu trên tem bưu chính Việt Nam, bộ tem “Bướm” lần này đưa công chúng đến với thế giới của năm loài bướm thuộc họ Bướm phượng, những đại diện nổi bật về vẻ đẹp, sự độc đáo và giá trị khoa học.

Mẫu tem thứ nhất, có giá mặt 4.000 đồng, giới thiệu loài Bướm phượng phidi (Graphium phidias). Loài bướm gây ấn tượng với những dải vảy trắng lớn xếp thành các sọc song song trên nền cánh sẫm màu. Tại Việt Nam, loài được ghi nhận ở Vườn quốc gia Hoàng Liên, từ khu vực San Sả Hồ đến Trạm Tôn. Trên mẫu tem, hình ảnh cánh bướm được tái hiện nổi bật giữa sắc xanh của cây lá và ánh nắng vàng dịu nhẹ, gợi lên vẻ đẹp yên bình của những cánh rừng ẩm thường xanh.

Mẫu tem Bướm phượng phidi (Graphium phidias) với những dải sọc trắng đặc trưng trên đôi cánh

Cũng có giá mặt 4.000 đồng, mẫu tem thứ hai khắc họa Bướm phượng đuôi kiếm răng nhọn (Teinopalpus aureus), một trong những loài bướm phượng quý hiếm và đẹp bậc nhất tại Việt Nam. Với kích thước lớn, đôi cánh rộng, sắc ánh vàng lục đặc trưng cùng phần đuôi kiếm dài, nhọn, loài bướm hiện lên đầy ấn tượng trên nền hoa lá của cây Michelia foveolata thuộc họ Ngọc lan. Sự kết hợp này không chỉ tạo nên giá trị thẩm mỹ cho mẫu tem mà còn thể hiện mối quan hệ mật thiết giữa loài bướm và nguồn thực vật trong môi trường sống.

Mẫu tem Bướm phượng đuôi kiếm răng nhọn (Teinopalpus aureus) – một trong những loài bướm phượng quý hiếm và đẹp bậc nhất Việt Nam

Mẫu tem thứ ba, có giá mặt 6.000 đồng, giới thiệu Bướm phượng cánh chim chấm liền (Troides helena). Sở hữu kích thước lớn cùng sự tương phản nổi bật giữa sắc đen và vàng trên đôi cánh, đây là một trong những loài bướm có vẻ đẹp đặc trưng của họ Bướm phượng. Mẫu tem tái hiện hình ảnh hai cá thể bướm đực và bướm cái cùng đậu trên dây khố rách (Aristolochia acuminata), qua đó thể hiện sự khác biệt về hình thái giữa hai giới tính và mối liên hệ với hệ thực vật bản địa.

Mẫu tem khắc họa hai cá thể Bướm phượng cánh chim chấm liền (Troides helena) với sắc đen và vàng đặc trưng

Mẫu tem thứ tư, có giá mặt 15.000 đồng, dành cho Bướm phượng đốm kem (Papilio noblei). Trên nền cánh đen, những mảng trắng kem cùng điểm xuyết sắc đỏ nhỏ ở góc cánh sau tạo nên vẻ đẹp riêng biệt của loài. Hai cá thể bướm được thể hiện trong những tư thế khác nhau trên cây bưởi bung thuộc họ Cam, giúp người xem cảm nhận rõ hơn đặc điểm hình thái cũng như vẻ đẹp sinh động của loài bướm trong tự nhiên.

Mẫu tem Bướm phượng đốm kem (Papilio noblei) nổi bật với những mảng trắng kem trên nền cánh đen

Điểm nhấn của bộ tem là blốc tem có giá mặt 22.000 đồng, giới thiệu Bướm phượng đuôi kiếm răng tù (Teinopalpus imperialis) – một trong những loài bướm đặc biệt quý hiếm, có giá trị khoa học cao tại Việt Nam. Nổi bật với đôi cánh rộng, sắc xanh lục ánh kim pha vàng cùng những đường hoa văn tinh tế, loài bướm được khắc họa trên cây Magnolia cathcartii thuộc họ Ngọc lan, giữa khung cảnh bình minh và núi non hùng vĩ của Vườn quốc gia Hoàng Liên. Bố cục mở rộng của blốc tem tạo nên một bức tranh thiên nhiên giàu sức sống, làm nổi bật vẻ đẹp hài hòa giữa các loài sinh vật và môi trường sống.

Blốc tem khắc họa Bướm phượng đuôi kiếm răng tù (Teinopalpus imperialis) giữa không gian thiên nhiên hùng vĩ của Vườn quốc gia Hoàng Liên

Bộ tem “Bướm” do hai họa sĩ Nguyễn Quang Huy và Lê Minh Phương thuộc Tổng công ty Bưu điện Việt Nam thiết kế. Với phong cách đồ họa hiện đại, thiết kế tràn lề cùng tông màu tươi sáng, các họa sĩ đã tái hiện chân thực đặc điểm hình thái của từng loài bướm, đồng thời khéo léo kết hợp hình ảnh các loài thực vật bản địa và cảnh quan thiên nhiên để tạo nên sự thống nhất trong toàn bộ tác phẩm.

Bộ tem có khuôn khổ tem 32 x 43 mm, khuôn khổ blốc 100 x 80 mm và khuôn khổ phong bì ngày phát hành đầu tiên (FDC) 200 x 110 mm.

Phong bì ngày phát hành đầu tiên (FDC) của bộ tem bưu chính “Bướm”, phát hành ngày 20/11/2026

Không chỉ mang giá trị sử dụng, nghệ thuật và sưu tầm, bộ tem còn là một phương tiện truyền tải tri thức, giúp công chúng hiểu thêm về những loài sinh vật quý hiếm đang hiện diện trong hệ sinh thái Việt Nam. Việc đưa hình ảnh các loài bướm vào tem bưu chính cũng là lời nhắc nhở về tầm quan trọng của việc bảo vệ rừng tự nhiên, gìn giữ sinh cảnh và duy trì sự cân bằng sinh thái.

Qua những cánh tem nhỏ bé, Bưu điện Việt Nam tiếp tục góp phần giới thiệu vẻ đẹp thiên nhiên đất nước đến với công chúng trong nước và quốc tế, lan tỏa tình yêu thiên nhiên, nâng cao ý thức cộng đồng trong việc bảo vệ đa dạng sinh học và gìn giữ môi trường sống cho các thế hệ mai sau.