Giới thiệu bộ tem bưu chính “Kỷ niệm 300 năm ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726–2026)”

Nhằm tôn vinh cuộc đời, sự nghiệp và những đóng góp to lớn của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn đối với nền học thuật, văn hóa và giáo dục dân tộc, Bộ Khoa học và Công nghệ phát hành bộ tem bưu chính “Kỷ niệm 300 năm ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726–2026)”. Bộ tem là một trong những hoạt động ý nghĩa hướng tới dấu mốc 300 năm ngày sinh nhà bác học lớn của Việt Nam thế kỷ XVIII, góp phần giới thiệu và lan tỏa di sản tư tưởng, tinh thần hiếu học cùng khát vọng phụng sự đất nước của ông tới công chúng trong nước và quốc tế.

Mẫu tem bưu chính có giá mặt 4.000 đồng, tôn vinh hình tượng Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn và di sản học thuật ông để lại cho dân tộc

Bộ tem gồm 01 mẫu tem có giá mặt 4.000 đồng, do hai họa sĩ Nguyễn Thị Hương Giang và Nguyễn Quang Huy (Tổng công ty Bưu điện Việt Nam) thiết kế. Với ngôn ngữ đồ họa cô đọng, trang trọng, bộ tem góp phần giới thiệu tới công chúng trong nước và quốc tế hình tượng một bậc đại trí thức đã dành trọn cuộc đời cho tri thức, văn hóa và sự phát triển của đất nước.

Tôn vinh một trí tuệ lớn của dân tộc

Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn sinh ngày 2/8/1726, mất ngày 11/6/1784, tên lúc nhỏ là Lê Danh Phương, tự Doãn Hậu, hiệu Quế Đường. Sinh ra trong một gia đình có truyền thống khoa bảng tại vùng đất Diên Hà, ông sớm nổi tiếng thông minh, ham học và trở thành một trong những học giả uyên bác tiêu biểu của Việt Nam thời Lê Trung hưng.

Năm 1752, Lê Quý Đôn đỗ Hội nguyên, sau đó đỗ Đình nguyên Bảng nhãn. Trong suốt cuộc đời hoạt động, ông thể hiện sự am hiểu sâu rộng trên nhiều lĩnh vực như lịch sử, địa lý, triết học, văn học, ngôn ngữ, thiên văn, nông nghiệp và kinh tế. Với tư duy thực tiễn cùng phương pháp khảo cứu nghiêm túc, ông để lại một di sản học thuật đồ sộ, trong đó có những tác phẩm tiêu biểu như Vân đài loại ngữ, Kiến văn tiểu lục, Phủ biên tạp lục, Đại Việt thông sử và Toàn Việt thi lục.

Những trước tác của Lê Quý Đôn lưu giữ nguồn tư liệu quý về lịch sử, văn hóa, địa lý và đời sống xã hội Việt Nam thế kỷ XVIII; đồng thời cho thấy tầm nhìn, khả năng tổng hợp tri thức và tinh thần phụng sự đất nước của một nhà bác học vượt lên giới hạn thời đại. Tư tưởng đề cao việc học, tôn trọng tri thức và khuyến khích sáng tạo của ông đến nay vẫn mang giá trị gợi mở sâu sắc đối với sự nghiệp giáo dục, khoa học và phát triển con người.

Ý nghĩa của dịp kỷ niệm càng được nâng cao khi tại Kỳ họp lần thứ 43 Đại hội đồng UNESCO vào tháng 10/2025, Nghị quyết vinh danh và cùng tham gia kỷ niệm 300 năm ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn đã được thông qua, ghi nhận những đóng góp của ông đối với kho tàng tri thức và văn hóa nhân loại.

Ngôn ngữ tạo hình trang trọng, giàu chiều sâu văn hóa

Mẫu tem kết hợp hình tượng Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn với hình ảnh Khu lưu niệm gắn liền với quê hương và cuộc đời của ông. Chân dung được thể hiện qua hình ảnh tượng Lê Quý Đôn trong tư thế điềm tĩnh, tay đặt trên những cuốn sách, gợi lên phong thái uyên bác, đĩnh đạc và sự gắn bó trọn đời với con đường học thuật.

Hình ảnh công trình kiến trúc truyền thống phía sau mở rộng không gian văn hóa của mẫu tem, tạo mối liên hệ giữa con người, quê hương và di sản. Các chi tiết được xử lý bằng gam màu nâu vàng, xám trầm, mang nét cổ kính và trang nghiêm, phù hợp với tính chất của một bộ tem tôn vinh danh nhân lịch sử.

Trên nền tem, họa tiết vân mây cách điệu lấy cảm hứng từ mỹ thuật cổ Việt Nam thời Lê được thể hiện nhẹ nhàng, tạo sự thanh thoát và chiều sâu. Những đường nét ấy vừa hoàn thiện bố cục, vừa biểu trưng cho trí tuệ, sự cao quý và tầm vóc của một học giả có ảnh hưởng lớn đối với nền học thuật dân tộc.

Với khuôn khổ 43 x 32 mm, mẫu tem được thiết kế bằng phương pháp đồ họa trên máy tính. Tư liệu sáng tác được tham khảo từ tượng Lê Quý Đôn tại Bảo tàng Văn học Việt Nam, hình ảnh Khu lưu niệm cùng các họa tiết mỹ thuật cổ Việt Nam.

Bộ ấn phẩm bưu chính kỷ niệm 300 năm ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn gồm bìa gài tem và phong bì đựng bìa gài, được thiết kế đồng bộ với hình ảnh chân dung danh nhân, Khu lưu niệm, thư tịch và bút nghiên

Phong bì ngày phát hành đầu tiên của bộ tem bưu chính “Kỷ niệm 300 năm ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726–2026)”.

Đi cùng mẫu tem là hệ thống ấn phẩm được xây dựng đồng bộ gồm phong bì ngày phát hành đầu tiên, bìa gài tem và phong bì đựng bìa gài. Hình ảnh thư tịch, nghiên mực, bút lông, cuộn sách cùng những đường nét mô phỏng trang sách mở tiếp tục làm nổi bật tinh thần hiếu học, khát vọng khám phá tri thức và di sản văn hóa mà Lê Quý Đôn để lại.

Lưu giữ di sản bằng ngôn ngữ tem bưu chính

Tem bưu chính tuy có khuôn khổ nhỏ bé nhưng luôn mang trong mình khả năng lưu giữ và chuyển tải những giá trị lớn của lịch sử, văn hóa và con người Việt Nam. Qua từng hình ảnh, đường nét và màu sắc được chắt lọc, mỗi mẫu tem trở thành một dấu ấn trực quan, giúp những câu chuyện của dân tộc được tiếp nối qua nhiều thế hệ.

Với bộ tem “Kỷ niệm 300 năm ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726–2026)”, hình tượng một nhà bác học uyên thâm được khắc họa bằng ngôn ngữ tạo hình trang trọng, hàm súc. Chân dung Lê Quý Đôn, không gian lưu niệm, những trang sách và bút nghiên cùng hòa quyện trong một tổng thể thống nhất, gợi nhắc về cuộc đời tận tụy với học thuật và khát vọng dùng tri thức để phụng sự đất nước.

Bộ tem đồng thời gửi gắm thông điệp về tinh thần hiếu học, tư duy khoa học và ý thức trân trọng di sản. Những giá trị mà Lê Quý Đôn để lại vẫn tiếp tục gợi mở cho các thế hệ hôm nay về trách nhiệm học tập, sáng tạo, làm giàu tri thức và đóng góp cho sự phát triển của cộng đồng, đất nước.

Thông qua tác phẩm tem bưu chính, Bưu điện Việt Nam tiếp tục góp phần lưu giữ những dấu ấn tiêu biểu của văn hóa dân tộc, đưa hình ảnh các danh nhân và di sản Việt Nam đến gần hơn với công chúng bằng một hình thức nghệ thuật đặc trưng, giàu giá trị lịch sử và sức sống lâu bền.

Từ hình tượng nhà bác học lớn đến những chi tiết gắn với học thuật, bộ tem khẳng định một thông điệp xuyên suốt: tri thức là nền tảng bền vững để mỗi con người trưởng thành và để đất nước không ngừng phát triển.