ORE Plus - Chương trình thúc đẩy mức độ sẵn sàng cho thương mại điện tử bưu chính

Liên minh Bưu chính Thế giới (UPU) đã chính thức triển khai chương trình ORE Plus, chương trình về mức độ sẵn sàng vận hành thương mại điện tử đầy tham vọng nhất từ ​​trước đến nay của UPU. Chương trình được xây dựng dựa trên nền tảng gần một thập kỷ hỗ trợ có trọng tâm nhằm giúp các nhà khai thác bưu chính trên toàn cầu đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thương mại điện tử xuyên biên giới.

Triển khai trong giai đoạn từ năm 2026 đến 2029, chương trình ORE Plus kế thừa ba chu kỳ chương trình trước đó và đánh dấu sự mở rộng đáng kể về phạm vi. Chương trình không chỉ dừng lại ở việc cải thiện các quy trình vận hành cơ bản mà còn giải quyết các vấn đề về khả năng tương tác số, tích hợp chuỗi cung ứng, đồng bộ hóa thủ tục hải quan và thúc đẩy sự tham gia vào nền kinh tế của các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSME).

Hội thảo khởi động cấp khu vực chương trình ORE Plus
diễn ra tại châu Phi, diễn ra ở Cotonou, Benin vào tháng 4/2026

Chương trình ORE được triển khai lần đầu trong giai đoạn 2017-2020, thời điểm mà sự phát triển nhanh chóng của thương mại điện tử toàn cầu đang thay đổi căn bản những yêu cầu đặt ra đối với các nhà khai thác bưu chính. Phiên bản gần đây nhất, chương trình ORE 3, được triển khai giai đoạn 2022 - 2025 và đã hỗ trợ hơn 150 nhà khai thác được chỉ định tại tất cả các khu vực. Kết quả đạt được rất ấn tượng. Tỷ lệ theo dõi bưu gửi toàn trình đạt hoặc vượt mức 80% ở nhiều khu vực. Mức độ tuân thủ về chất lượng dữ liệu đã cải thiện từ 30 đến 65 điểm tùy theo khu vực. Thời gian vận chuyển toàn trình giảm từ 6 đến 12 ngày và thời gian thông quan nhập khẩu tại một số quốc gia đã giảm từ nhiều ngày xuống còn vài phút. Kết quả ấn tượng nhất đến từ khu vực Châu Phi và các nước Ả Rập. Châu Phi đã cải thiện tỷ lệ giao hàng đúng hạn của dịch vụ EMS từ 33,9% lên 79,3%, đồng thời rút ngắn thời gian thông quan hàng nhập khẩu từ 69 giờ xuống chỉ còn 0,42 giờ. Khu vực Ả Rập ghi nhận tỷ lệ tuân thủ quy định về Dữ liệu điện tử gửi trước (EAD) tăng từ 31,95% lên 97,72%, với thời gian xử lý thủ tục hải quan nhập khẩu giảm xuống còn 15 phút.

Bất chấp những tiến bộ đã đạt được, chương trình ORE 3 cũng bộc lộ những điểm yếu còn tồn tại. Công tác cấp chứng nhận và tích hợp toàn diện vào hệ sinh thái thương mại điện tử, bao gồm quản lý hàng hoàn trả, kết nối sàn thương mại điện tử và liên kết thanh toán số, vẫn chưa phát triển đồng bộ trên toàn cầu. Kết nối giao thông vận tải tiếp tục là thách thức đối với các khu vực như Caribe, một số nơi tại Châu Phi và Mỹ Latinh. Mức độ đầy đủ của dữ liệu không đồng đều giữa các đơn vị vận hành, trong đó khu vực Mỹ Latinh ghi nhận sự sụt giảm đáng kể nhất. Những hạn chế về cơ sở hạ tầng vẫn còn tồn tại ở các quốc gia có quy mô nhỏ và các nước kém phát triển nhất.

Những hạn chế này đã trực tiếp định hình thiết kế của chương trình ORE Plus. Ngoài ra, các cơ quan quản lý bưu chính hiện yêu cầu thông tin EAD (Dữ liệu điện tử nâng cao) đầy đủ và kịp thời cho mọi bưu phẩm quốc tế. Ngưỡng giá trị tối thiểu được miễn thuế (de minimis) đang bị cắt giảm tại nhiều thị trường và công tác kiểm tra hải quan cũng trở nên nghiêm ngặt hơn. Bản chất của luồng bưu phẩm cũng đang thay đổi: khối lượng thư từ sụt giảm nhường chỗ cho các dịch vụ logistics bưu kiện phức tạp, đòi hỏi các giải pháp vận tải đa phương thức và sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa các đơn vị vận chuyển. Đồng thời, các mối đe dọa an ninh mới, bao gồm cả các thiết bị gây cháy và thiết bị nổ tự chế, đòi hỏi phải có các quy trình an ninh mạnh mẽ hơn và thường xuyên được cập nhật. Thương mại điện tử hiện đại đòi hỏi luồng dữ liệu thông suốt, các hệ thống có khả năng tương tác và sự phối hợp logistics nhịp nhàng giữa các nhà khai thác bưu chính, cơ quan hải quan và các bên liên quan trong khu vực tư nhân. ORE Plus mở rộng phạm vi của chương trình từ mức độ sẵn sàng vận hành cơ bản sang tích hợp hệ sinh thái toàn diện, giúp tất cả các doanh nghiệp bưu chính, đặc biệt tại các khu vực đang phát triển, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và tham gia hiệu quả vào hoạt động thương mại kỹ thuật số.

Chương trình ORE Plus được xây dựng dựa trên ba trụ cột chiến lược nhằm đảm bảo cách tiếp cận nhất quán và bền vững cho quá trình hiện đại hóa. Trụ cột thứ nhất tập trung vào cải tiến quy trình và phát triển chuyên môn, bao gồm đánh giá thực trạng vận hành, các chương trình đào tạo trực tiếp và trực tuyến, cũng như triển khai các chuyên gia khu vực đã được công nhận. Trụ cột thứ hai thiết lập một cộng đồng chia sẻ kiến ​​thức hợp tác, với trọng tâm là trung tâm trực tuyến tập trung, các cộng đồng thực hành theo chuyên đề và cơ chế học hỏi lẫn nhau giữa các nhà khai thác. Trụ cột thứ ba thúc đẩy tiêu chuẩn hóa nhằm đảm bảo tính bền vững và nâng cao trải nghiệm khách hàng, thông qua các chỉ số hiệu suất chính (KPI) được hài hòa hóa, hoạt động đánh giá hiệu suất định kỳ và quy trình cấp chứng nhận ORE Plus mới, bao gồm cả Chứng nhận Xuất sắc Tổng hợp (Combined Certificate of Excellence).

Theo đại diện UPU, các hoạt động khởi động cấp khu vực cho chương trình ORE Plus hiện đang được tiến hành. Tại châu Phi, hội thảo khởi động diễn ra ở Cotonou, Benin, từ ngày 1-3/4/2026, đã thu hút hơn 160 người tham dự. Các Kế hoạch Hành động Quốc gia đã được xây dựng và hoàn thiện trong sự kiện này, đảm bảo sự thống nhất với Chiến lược Bưu chính Dubai giai đoạn 2026-2029. Các ưu tiên của chương trình trong năm 2026 đã được xác định rõ ràng với bốn ưu tiên cốt yếu: hoàn tất đánh giá cơ sở; thành lập và đào tạo các nhóm ORE Plus cấp quốc gia; triển khai chuỗi hội thảo và đào tạo kỹ thuật số đầu tiên; và đưa vào sử dụng các bảng điều khiển theo dõi hiệu suất đã được tăng cường. Giai đoạn triển khai toàn diện và nâng cao năng lực sẽ diễn ra trong các năm 2027-2028, tiếp đó là giai đoạn củng cố, đánh giá cuối cùng và cấp chứng nhận dự kiến ​​vào năm 2029.

Chương trình ORE Plus đánh dấu bước tiến quan trọng trong công tác hỗ trợ hiện đại hóa bưu chính toàn cầu của UPU. Việc chú trọng vào tính bền vững, sự sẵn sàng về kỹ thuật số và thương mại toàn diện giúp định vị các nhà khai thác bưu chính như những nhân tố chiến lược thúc đẩy phát triển kinh tế. Sự thành công của chương trình phụ thuộc vào sự hợp tác chặt chẽ giữa các nhà khai thác bưu chính được chỉ định, các liên minh bưu chính khu vực, cơ quan quản lý quốc gia và các đối tác tư nhân, nhằm đảm bảo tất cả các đơn vị bưu chính liên quan đều có thể tham gia đầy đủ vào nền kinh tế số đang không ngừng phát triển.